Association (Syn. Correlation, Statistical Dependence, Relationship)

ჰუმის მიერ აღწერილი სამი მახასიათებლიდან ერთ-ერთი (1945 წ). ნებისმიერი სავარაუდო მიზეზის ასოციაცია სავარაუდო ეფექტთან სტატისტიკურად განიხილება ალბათობის არსებობისა და სიძლიერის მიხედვით ცვალებადობის მოსალოდნელ სიდიდეებზე დაყრდნობით (ე.წ. შემთხვევითობის გამოვლენა). ეპიდემიოლოგიაში სხვა კრიტერიუმები, როგორიცაა ურთიერთშეთანხმება რეპლიკაციასთან მიმართებაში, ასევე მნიშვნელოვანია. თუ ანტაგონისტური მიზეზების ერთდროულად მოქმედებას მოველით, როგორც უკუკავშირის სისტემებში, ასოციაციების არარსებობა უარყოფს მიზეზს. ასოციაცია არსებობს, თუ მოვლენის ან მახასიათებლის გამოვლინების ალბათობა ან ცვლადის რაოდენობა დამოკიდებულია ერთი ან მეტი მოვლენის, მახასიათებლის, ან ცვლადის რაოდენობის გამოვლინებაზე. ორ ცვლადს შორის ასოციაცია განიხილება როგორც დადებითი, როცა ცვლადის მაღალი სიდიდეების გამოვლინება დაკავშირებულია მეორე ცვლადის მაღალი სიდიდეების გამოვლინებასთან. უარყოფითი ასოციაციის დროს ერთი ცვლადის მაღალი სიდიდეების გამოვლინება დაკავშირებულია მეორეს დაბალი სიდიდეების გამოვლინებასთან. ასოციაცია შესაძლებელია იყოს შემთხვევითი ან გამოიწვიოს სხვადასხვა გარემოებებმა; ასოციაციის არსებობა აუცილებლად კავშირის არსებობას არ გულისხმობს. თუ ტერმინი ასოციაცია გამოიყენება სტატისტიკურ სიტუაციებში, მაშინ ის ცნობილია როგორც სტატისტიკური ასოციაცია ან სტატისტიკურად მნიშვნელოვანი ასოციაცია (Last 1995). ასოციაცია შესაძლებელია იყოს სიმეტრიული (არა-მიზეზობრივი) ან ასიმეტრიული (მიზეზობრივი). იხ. მახასიათებლები.